Aneurysma van het hart

Een aneurysma is de medische term voor een abnormale uitstulping van de wand van een bloedvat.

Een hartaneurysma is een uitstulping van een deel van de hartwand, gewoonlijk de linkerhartkamer. We noemen dit ook wel een ventriculair aneurysma.Zo'n uitstulping treedt op als een deel van die wand is verzwakt, bijvoorbeeld door een hartinfarct of een andere hartaandoening.

Door beschadiging - bijvoorbeeld als gevolg van een transmuraal hartinfarct - ontstaat een kwetsbaar litteken en wordt de hartwand op die plek dunner en zwakker. Dit kan tot een uitstulping leiden. Dit zwakke gebied kan dan niet meer goed functioneren, waardoor het hart zwaarder wordt belast.

Zeldzamer oorzaken zijn verwondingen aan de hartspier of infecties van de hartspier. Soms is een hartaneurysma het gevolg van een aangeboren aandoening. Bij mensen met het syndroom van Marfan ontwikkelt zich dikwijls een aneurysma.

Een aneurysma geeft op zich geen klachten.

Bij een ventriculair aneurysma ontstaan vaak hartritmestoornissen (aritmieën) en is er sprake van verminderde pompfunctie van het hart. Dit leidt tot hartfalen. Verder bestaat de kans dat er in het aneurysma stolsels ontstaan.

De plaats en grootte van een hartaneurysma kan worden bepaald met behulp van echocardiografie. Ook andere radiologische beeldvormende technieken, zoals arteriografie, kernspinresonantie (MRI) en computertomografie (CT-scan) kunnen worden gebruikt bij de diagnose van een hartaneurysma. Veel aneurysma's worden bij toeval ontdekt bij een beeldvormend onderzoek dat word gedaan in verband met een andere aandoening.

De behandeling van een hartaneurysma hangt af van de grootte van het aneurysma en van de algehele gezondheidstoestand van de patiënt. Als het aneurysma vrij klein is en bovendien stabiel blijft, dan kan, onder regelmatige controle, worden afgewacht.

Wel worden medicijnen, vooral middelen die de bloeddruk verlagen, gebruikt om de druk op de hartwand te verlichten. Deze medicijnen bewijzen met name goede diensten bij patiënten voor wie een operatie meer risico's met zich mee zou brengen dan het aneurysma zelf. Andere middelen die bij kleine aneurysma's worden voorgeschreven zijn aspirine, anticoagulantia en anti-aritmica ter voorkoming van problemen en complicaties.

Het betreffende deel van de hartwand kan ook operatief worden hersteld.

Het is gebleken dat veranderingen in de leefwijze een gunstig effect kunnen hebben bij mensen die een hartinfarct hebben gehad. Dankzij zulke veranderingen kan de kans op ontstaan van een aneurysma worden verkleind. Patiënten wordt aangeraden te stoppen met roken, minder alcohol te drinken, hun bloeddruk goed onder controle te houden, hun cholesterolspiegel te verlagen als deze te hoog is en aan hun lichamelijke conditie te werken door voldoende lichaamsbeweging te nemen.

Camm, A.J. (1999), Cardiovascular Disease, in: Kumar, P. and Clark, M. (eds.), Clinical Medicine, 4th Ed, Harcourt publishers, Edinburgh.

Boon, N.A. et al (1999), Diseases of the cardiovascular system, in: Haslett C., Chilvers E.R., Hunter J.A., Boon N. (eds.), Davidson's Principles and Practices Of Medicine, 18th Ed, Churchill Livingstone, Edinburgh.

Treasure, T. and Anderson, J.R. (2000), Heart and Pericardium, in: Russell, R.C.G., Williams, N.S. and Bulstrode, C.J.K. (eds.), Bailey and Love's Short Practice of Surgery, 23rd Ed, Hodder Headline Group, London.