Trombolytica

Trombolytica zijn middelen die een bloedstolsel (trombus) kunnen oplossen. Ze worden gebruikt om door stolsels verstopte bloedvaten weer te openen. Deze middelen, die ook als fibrinolytica bekend staan, zijn het meest effectief als ze worden toegediend zodra zich symptomen voordoen die op afsluiting van de bloedvaten wijzen. Ze helpen dan de gevolgen hiervan te beperken.

Deze behandeling vindt over het algemeen in het ziekenhuis plaats, soms wordt de eerste injectie al in de ambulance op weg naar het ziekenhuis gegeven.

Trombolytica worden in de aders ingespoten en vervolgens door het bloed meegevoerd naar de plek waar zich het stolsel bevindt. De middelen kunnen echter ook rechtstreeks in het verstopte bloedvat worden geïnjecteerd. Veelgebruikte trombolytica zijn streptokinase en alteplase. De laatste tijd wordt daarnaast ook reteplase gebruikt.

Trombolytica stimuleren de vorming van een grote hoeveelheid plasmine, een enzym dat de fibrinedraden afbreekt (fibrine is een eiwit dat bloedstolsels bij elkaar houdt).

Trombolytica worden vooral gebruikt bij een hartinfarct om bloedstolsels in afgesloten kransslagaders op te lossen. De werking bij diepe veneuze trombose om stolsels in de diepe beenaders op te lossen, is nog experimenteel. Ook worden de middelen gebruik in het geval van een longembolie, een stolsel in een longslagader.

De meest voorkomende bijwerkingen van trombolytica zijn misselijkheid, braken en bloedingen. Gewoonlijk beperken de bloedingen zich tot de injectieplek, maar ze kunnen ook in de hersenen, binnen de schedel (intracraniale hemorragie) of elders optreden. Bij ernstige bloedingen kan het nodig zijn met trombolytica te stoppen en middelen toe te dienen die de bloedstolling bevorderen. Het gebruik van trombolytica kan bloeddrukdaling met zich meebrengen. In dat geval wordt de snelheid waarmee het trombolyticum wordt toegediend, omlaag gebracht, of wordt er tijdelijk met het middel gestopt. Trombolytica dienen onder medisch toezicht te worden toegediend omdat zowel lichte maar soms ook ernstige allergische reacties kunnen optreden. Ook ritmestoornissen kunnen het gevolg zijn van toediening. Deze reacties kunnen echter snel en effectief in het ziekenhuis worden opgevangen.

Trombolytica mogen niet worden gebruikt in geval van verwondingen, inwendige bloedingen, een beroerte die wordt veroorzaakt door een bloeding in de hersenen, tijdens de zwangerschap, bij een schommelende bloeddruk en voorafgaand aan tandheelkundige behandelingen en chirurgische ingrepen.

Andere contra-indicaties zijn een verhoogde neiging tot bloedingen als gevolg van slechte bloedvaten of stoornissen in het stollingsmechanisme, maagzweren, ernstige leveraandoeningen of als een patiënt in coma ligt. Ten slotte is het gebruik van trombolytica af te raden als een patiënt daar eerder allergische reacties op heeft vertoond.

Informatie van de Hartstichting over trombolyse
www.hartstichting.nl

Kijk in de geneesmiddelenencyclopedie voor uitgebreide informatie over vrijwel alle in Nederland verkrijgbare geneeesmiddelen.

Henry, J.A. (2001), 'Heart and Circulation' in: New Guide to Medicines and Drugs, 5th edn, Dorling Kindersley, London.

Rang, H.P., Dale, M.M. & Ritter, J.M. (1999), 'The vascular system', in: Pharmacology, 4th edn, Churchill, Livingstone, London.